Spreuken 20

Statenvertaling

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31

Dachsel

Betreft vers 1

1. De wijn, onmatig gedronken zijnde, is velen mensen ten verderve; hij berooft niet alleen den onmatigen gebruiker van zijne beste vermogens, maar maakt hem ook tot een spotter met al wat heilig is; en de sterke drank, (hebr. schekar) een uit gerst en ooft bereide bedwelmende drank, naar mede of bier gelijkende (Leviticus 10:16 Numeri 6:4 Jesaja 5:22) is van nog erger gevolgen; deze maakt den gebruiker wild en woelachtig, zodat hij raast en tiert, en bijna aan een redeloos dier gelijk wordt; al wie zich daaraan overgeeft, en lust heeft om zich daardoor inhet verderf te storten, dwaalt grotelijks en verliest alle achting, hij zal niet alleen niet wijs zijn, maar het toppunt van dwaasheid bereiken; want de wijsheid eist boven alles lichamelijke en geestelijke nuchterheid (Hoofdstuk 22:29, Jesaja 28:7).

De wijn, zo als alle bedwelmende dranken, bevat in zich enen geest, die nuttig is voor de aardse bestanddelen van den mens, maar die in staat is om den geest, die uit God is, met enen sluier te bedekken, zodat hij ongeschikt wordt gemaakt om goddelijke dingen te verrichten en deel te nemen aan het rijk van God; daarom wordt in Efeze 5:18 dit vervuld zijn met den geest van beneden tegenover gesteld aan het vervuld worden met den Geest van boven, met den Heiligen Geest. Omdat echter op de deelneming aan het rijk Gods, op het bezit van de wijsheid, die van Boven is, het beeld Gods berust, daarom is de dronkenschap een aanval op het beeld van God zelf, ene poging om den Geest van God in den mens te vernietigen, als het ware ene vernieuwing van den zondenval. Wordt de dronkenschap een hartstocht, dan wordt zij ene hoofdzonde, de bron van bijna alle andere zonden des vleses (vergelijk de geschiedenis van Noach en Lot), bijzonder van alle geslachtszonden, de bron van de begeerlijkheid der ogen en van de hovaardij, en is bijna ongeneeslijk. De laatste eeuwen hebben ons met middelen ter bedwelming bekend gemaakt, die de Heilige Schrift nog niet kent: de brandewijn en het opium, welk laatste tot nu toe alleen door de heidenen gebruikt wordt, maar ook tot ons dreigt te komen. Wat van wijn en bier gezegd wordt, is nog in hogere mate op den brandewijn toepasselijk; hij maakt den mens aan het beest gelijk, maar sneller en zekerder dan de eerstgenoemde dranken.. Terwijl bijna alle volken de zonde der bedwelming wegens de daaruit voortkomende bewusteloosheid veracht hebben, hebben de Germaanse volken, helaas, ten allen tijde daarmee gespot, wat ook daaruit blijkt, dat alle spreekwoorden aan de dronkenschap en het onmatig gebruik van drank ontleend, bijna altijd schertsend daarvan spreken..

Matthew Henry

Betreft vers 1

Spreuken 20:1

1. Hier is het kwaad van de dronkenschap. De wijn is een spotter, de sterke drank is woelachtig. Dat is hij voor de zondaar zelf, hij bespot hem, maakt hem tot een dwaas, belooft hem een voldoening, die hij hem nooit geven kan, eerst lokt hij hem aan, maar in zijn einde zal hij bijten, hij woelt en woedt in zijn geweten bij het nadenken er over, hij woelt en woedt in zijn lichaam en brengt er de vochten tot gisting. Als de wijn er in is, is het verstand er uit, zegt het spreekwoord, en dan is de mens, al naar zijn aard is, hij zal of spotten als een dwaas, of woeden als een waanzinnige. Dronkenschap, die voorgeeft iets gezelligs te zijn, maakt de mensen ongeschikt voor gezelschap, want zij maakt hen beledigend met hun tong, en gewelddadig in hun hartstochten, Hoofdst. 23:29.

2:Hieruit is de dwaasheid van de dronkaards gemakkelijk af te leiden. Wie er in dwaalt wie zich laat verlokken tot die zonde als hij toch zo duidelijk gewaarschuwd is voor de gevolgen ervan, is niet wijs, hij toont geen recht besef of begrip te hebben van de dingen, en dat niet alleen, maar hij maakt zich ongeschikt om wijs te worden, want het is een zonde, die de mensen verstompt en verdwaast, hun hart wegneemt. Een dronkaard is een dwaas, en een dwaas zal hij waarschijnlijk blijven.

SV Kanttekeningen

Betreft vers 1

1 Dat is, de wijn en andere sterke drank door overdaad misbruikt zijnde, maakt dat de mensen die ze misbruiken, spotters en woelgeesten worden.

Betreft vers 1

2 Hebr. schechar. Zie van dit woord Lev. 10 op vers 9.

SV, Leviticus 10:9

Betreft vers 1

3 Of: woelende, of: een woelgeest, dat is, die tot roepen, tieren, kijven, slaan, vechten, enz., den mens verwekt. Zie Spr. 23:29. Insgelijks Hos. 4:11, 18. En van het Hebreeuwse woord Spr. 7:11.

SV, Spreuken 23:29 SV, Hoséa 4:11 SV, Hoséa 4:18 SV, Spreuken 7:11

Betreft vers 1

4 Dat is, in het drinken deszelven de maat te buiten gaat. Zie dezelfde manier van spreken in het kwade genomen Jes. 28:7, en in het goede Spr. 5:19 op het woord doolt.

SV, Jesaja 28:7 SV, Spreuken 5:19

Betreft vers 1

5 Dat is, zal de ware wijsheid niet leren, als daartoe onbekwaam zijnde. Of: is niet wijs, dat is, niet verstandig, niet welbedacht, niet godvrezende noch deugdzaam.