Spreuken 27

Statenvertaling

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31

Dachsel

Betreft vers 3

3. Een steen is zwaar, en het zand gewichtig; maar de toornigheid des eigenlievenden dwazen, die steeds in een kwaden luim is, en zich in zijne eer gekrenkt voelt, omdat hij niet geprezen maar veeleer berispt wordt, is zwaarder dan die beide; ja de zwaarste, ondragelijkste last, dien hij anderen zonder dit juist te willen, doet gevoelen.

Niets kan zeker het leven zo verbitteren als de kwade luim van een mens, die zich steeds beledigd en gekrenkt voelt. Hij is wel een rechte dwaas, die zulk een last op den bovendien dikwijls steilen levensweg op zijn rug neemt. Indien reeds ene enkele kwelling als een steen op ons drukt, zal dan niet ene bestendige gemelijkheid als een zak vol zandsteentjes ons tot den grond toe nederbuigen. Ieder heeft zeker zijne afwisselende gemoedsstemming, maar wee hem, die er door overheerst wordt. Voor treurigheid kan zich geen mens vrijwaren; daarin is ook nog een zekere toverkracht, ene poëzie, de gemelijkheid is van alle toverkracht ontbloot; zij is de echte proza van het leven, de zuster der verveling en der traagheid, die langzaam dodende gifmengster. De bron dezer ondeugd is allereerst (de hoogmoed daar buiten gelaten) de gewoonte, die de voedster van den mens in zijne ondeugden is. Indien wij van onze vroegste jeugd gewend waren, nooit te rusten, maar elk uur, dat na ernstige werkzaamheden overblijft, voor aangename, opwekkende bezigheden te besteden, totdat ons de natuur tot enen verkwikkenden slaap uitnodigt wij zouden steeds goed gezind zijn. Indien wij van jongs af gewend waren, de lieflijke morgenuren niet te verslapen, dan zouden wij die gemelijke lusteloosheid niet kennen, die meestal een gevolg is van de onaangename gewaarwording, die wij bij het ontwaken ontvangen, dat het reeds zo laat is. Waren wij van kindsbeen af gewend, om in hetgeen ons omringt ene aangename orde te brengen, dan zou deze in ons innerlijk ziele-leven enen welluidenden weerklank vinden. In ene opgeruimde kamer vindt men meestal een opgeruimd gemoed. Het hoofdvereiste echter in de kunst om zich voor kwaden luim te hoeden, bestaat in het kennen en gebruik maken van de juiste ogenblikken; de mens is niet altijd tot alles gezind, maar hij is wel altijd tot iets gezind. Godsdienst, ware Christelijke liefde zal het zekerst voor kwaden luim bewaren. Een gemoed, dat voor al wat lieflijk is en wèl luidt open staat, zal ook het moeilijke gemakkelijker dragen.

Matthew Henry

Betreft verzen 1-15

Spreuken 27:1

1. Hier is een waarschuwing tegen vertrouwen op de toekomst. Beroem u niet, neen, niet op de dag van morgen, en veel minder nog op vele toekomstige dagen of jaren. Dit verbiedt geen bereiden voor de dag van morgen, maar vertrouwen op de dag van morgen. Wij moeten ons niet vleien dat ons leven en onze genietingen tot morgen zullen duren, maar er van spreken met onderworpenheid aan de wil van God, en als degenen, die daarvan om goede redenen in onzekerheid gehouden zijn. Wij moeten niet bezorgd zijn tegen de morgen, Mattheus 6:34, maar onze zorg daaromtrent op God werpen zie Jakobus 4:13-15. Wij moeten het grote werk van de bekering, dat een nodige, niet uitstellen tot morgen, alsof wij er zeker van waren maar heden, terwijl het nog heden genoemd wordt, Gods stem horen.

2. Een goede overweging waarop die waarschuwing gegrond is: Wij weten niet wat de dag zal baren, welke gebeurtenis de zwangere schoot des tijds zal voortbrengen, dit is een geheim totdat zij geboren is, Prediker 11:5. Binnen korte tijd kunnen aanmerkelijke veranderingen ontstaan, die wij ons weinig voorstellen, wij weten niet wat de dag van heden nog zal opleveren, de avond zal het verklaren. God heeft ons wijselijk in het duister gelaten omtrent toekomstige gebeurtenissen, en er zich de kennis van voorbehouden, als een parel aan Zijn kroon, teneinde ons op te voeden in afhankelijkheid van Hem, en een gedurig voorbereid zijn op alle gebeurtenissen, Handelingen 1:7.

Betreft verzen 3-4

Spreuken 27:3-4

Deze twee verzen tonen het ondraaglijk kwaad aan:

1. Van onbeteugelde hartstocht. De toorn van een dwaas, die, als hij geprikkeld wordt, zich niet bekommert om hetgeen hij zegt of doet, is zwaarder dan een grote steen, of een last van zand. Hij drukt zwaar op hemzelf. Zij, die geen heerschappij hebben over hun hartstocht, laten zich verzinken onder de last ervan. De toorn van een dwaas drukt zwaar op hen, op wie hij verwoed is, en aan wie hij gevaar loopt van kwaad te doen. Daarom is het onze wijsheid om een dwaas niet te prikkelen maar hem uit de weg te gaan als hij toornig is.

2. Van ingewortelde boosaardigheid, deze is in even hoge mate erger dan de vorige ondeugd, als gloeiende jeneverkolen heter zijn dan een vuur van doornen. Het is waar: toorn is wreed, en doet menige wrede daad, maar een verborgen vijandschap tegen de persoon van een ander, afgunst op zijn voorspoed, en een begeerte naar wraak wegens de een of andere belediging, zijn veel boosaardiger en schadelijker. Voor een plotseling opkomende drift kan men uit de weg gaan, zoals David aan Sauls werpspies ontkwam, maar als zij, gelijk die van Saul, groeit en toeneemt totdat zij een vastgewortelde afgunst is geworden, dan kan men er niet voor beslaan, zij zal vervolgen en achterhalen. Hij, die verdrietig is over het goed van een ander, zal plannen beramen om hem nadeel toe te brengen, en zal voor eeuwig de toorn behouden.