Handelingen 12:5-19
Wij hebben hier het verhaal van Petrus' verlossing uit de gevangenis, waardoor Herodes' plan tegen hem verijdeld, deze bloedige vervolging gestuit werd, en het leven van den apostel gespaard bleef voor verderen arbeid in den dienst des Heeren.
I. Een zaak, die zijne verlossing heerlijk maakte, was, dat zij duidelijk en klaar geschiedde als verhoring van het gebed der gemeente, vers 5. Petrus werd in de gevangenis bewaard en wel met veel nauwkeurigheid en zorg, zodat het volstrekt onmogelijk was hem, hetzij door geweld of door list er uit te krijgen, maar van de gemeente werd een gedurig gebed tot God voor hem gedaan, want gebed en tranen zijn de wapenen der gemeente, daarmee strijdt zij, niet slechts tegen hare vijanden, maar voor hare vrienden, en tot die wapenen nemen zij de toevlucht.
1. De verdaging van Petrus' gerechtelijk verhoor gaf hun tijd voor gebed. Waarschijnlijk is Jacobus zo plotseling, zo in der haast, en zo in alle stilte gedood, dat de gemeente geen tijd had om voor hem te bidden. God had het zo verordineerd, dat hun gene ruimte tot gebed was gegeven, daar het Zijne bedoeling niet was hun te geven, waar zij om zouden bidden. Jacobus moet geofferd worden en daarom wordt het gebed voor hem voorkomen, maar Petrus moet behouden voor hen blijven, en daarom wordt het gebed voor hem verwekt, en wordt er hun tijd voor gegeven, door dat Herodes het gerechtelijk verhoor heeft verdaagd, hoewel hij het zo niet meende, en zijn hart alzo niet dacht.
2. Zij hebben zeer bijzonder voor hem gebeden, dat het Gode mocht behagen om op de ene of andere wijze Herodes' oogmerk te verijdelen, en het lam uit de kaken des leeuws te rukken. De dood van Jacobus had hen verschrikt, en aangespoord tot grotere vurigheid in het gebed voor Petrus, want als zij aldus met breuk op breuk gebroken worden, dan vrezen zij, dat de vijand een einde aan hen zal maken. Stefanus is niet meer, en Jakobus is niet meer, zal nu ook Petrus worden weggenomen? Alle deze dingen zijn tegen hen, dit zal droefheid op droefheid zijn, Filippenzen 2:27. Hoewel de dood en het lijden van Christus' dienstknechten grotelijks kan strekken tot bevordering van de belangen van Christus' koninkrijk, is het toch de plicht en brengt het het belang mede van de gemeente, om vuriglijk te bidden voor hun leven, hun vrijheid, en hun rust, en soms wordt het door Gods voorzienigheid aldus beschikt, dat zij in groot gevaar komen, ten einde het gebed der gemeente voor hen op te wekken.
3. Van de gemeente werd een gedurig gebed tot God voor hem gedaan, het was: proseuchê ektenês -vurig gebed, het is het woord, dat gebruikt wordt voor Christus' gebed in Zijne doodsbenauwdheid, te ernstiger, het is het krachtig gebed des rechtvaardigen, dat veel vermag. Sommigen denken, dat het de standvastigheid en voortdurendheid van hun gebed aanduidt, zij hebben gebeden zonder ophouden. Het was een voortgezet bidden. Zij baden om zijne verlossing in hun openbare vergaderingen, in stilte wellicht, uit vreze der Joden. Dan gingen zij naar huis, en baden er om met hun gezin, dan begaven zij zich naar hun binnenkamers, en baden er voor in de eenzaamheid, en zo baden zij zonder ophouden. Of wel, eerst een groepje van hen, en dan een tweede, en daarna een derde, en zo hebben zij den gehelen dag gebeden, of liever den gehelen nacht, vers 12. Tijden van publieke rampen en gevaar moeten voor de gemeente tijden zijn van gebed, wij moeten altijd bidden, maar inzonderheid in zulke tijden van nood en ellende. II. Ene tweede zaak, die zijne verlossing verheerlijkte, was, dat toen des konings woord en zijne wet nabij gekomen was dat men het doen zou, zijne verlossing gewerkt was, zoals in Esther 9, 1, 2. Laat ons zien wanneer zijne verlossing gekomen is.
1. Het was in den eigen nacht voor Herodes hem wilde voorbrengen, waardoor het voor zijne vrienden des te grotere vertroosting, en voor zijne vijanden des te grotere beschaming was. Waarschijnlijk had de een of ander, die invloed had op Herodes of op de personen van zijne omgeving, getracht het ontslag van Petrus uit de gevangenis te bewerken, maar te vergeefs, Herodes' besluit staat vast, dat Petrus moet sterven, en nu wanhopen zij om langs dien weg zijne bevrijding te verkrijgen, want morgen is het de dag waarop hij voorgebracht moet worden, en waarschijnlijk zullen zij wel even snel en beslist met hem te werk gaan als met zijn Meester, en nu heeft God ene deur ter ontkoming voor hem geopend. Als de nood op het hoogst is geklommen, dan is het Gods tijd om te helpen, en daarom is er gezegd: "Hoe erger, hoe beter". Als Izaak gebonden op het altaar ligt, en het mes is in de hand van Abraham, en de hand uitgestrekt is om hem te slachten, dan zal de Heere voorzien, Jehova -jireh.
2. Het was, toen hij met twee ketenen gebonden tussen twee krijgsknechten lag, zodat hij, als hij zich bewoog, hen zou wekken. En behalve dat: hoewel de gevangenisdeuren ongetwijfeld gesloten en gegrendeld waren, hebben, voor alle zekerheid, de wachters voor de deur de gevangenis bewaard, zodat niemand ook maar ene poging kon doen om hem te bevrijden. Nooit zou de kunst der mensen meer kunnen doen om een gevangene in verzekerde bewaring te houden! Als de mensen denken, dat zij Gode te sterk zullen zijn, dan zullen zij ondervinden, dat God te sterk is voor hen.
3. Het was toen hij sliep tussen twee krijgsknechten, in diepen slaap lag.
a. Niet verschrikt door het gevaar, waarin hij verkeerde, hoewel dit zeer nabij was, en er geen weg ter ontkoming zichtbaar was. Er was slechts ene schrede tussen hem en den dood, en toch kon hij in vrede neerliggen en slapen, slapen te midden zijner vijanden, terwijl zij misschien wel wakker waren, daar het ene goede zaak was, waarvoor hij leed, en hij ene goede consciëntie had, waarmee hij leed, en verzekerd was, dat God aan zijne beproeving zulk ene uitkomst zou geven als het meest bevorderlijk was aan Zijne eer en verheerlijking.
Zijne zaak overgegeven hebbende aan dien, die rechtvaardiglijk oordeelt, verwijlt zijne ziel in gerustheid , en zelfs in de gevangenis tussen twee krijgsknechten, geeft God hem slaap, zoals Hij hem geeft aan Zijne beminden.
b. Zijne verlossing niet verwachtende. Hij bleef niet wakker, uitziende naar hulp ter rechter of ter linkerhand, neen, hij lag te slapen, en was gans verrast toen hij verlost werd. Zo was het ook met de kerk: Wij waren gelijk degenen, die dromen, Psalm 126:1. III. Het was ook ene grote verheerlijking van zijne verlossing dat een engel van den hemel werd gezonden om hem te bevrijden, waardoor zijne ontkoming tegelijk uitvoerbaar en wettig was. Deze engel bracht hem een wettelijk ontslag en stelde hem in staat er gebruik van te maken.
1. De engel des Heeren stond daar, epestê, stond over hem. Hij scheen als iemand, die door de mensen verlaten was, maar niet vergeten door zijn God, de Heere denkt aan hem. Poorten en wachters weren al zijne vrienden van hem, maar kunnen Gods engelen niet van hem weren, onzichtbaar legeren zij zich rondom degenen, die den Heere vrezen, en rukken hen uit, Psalm 34:8, en daarom behoeft hun hart niet te vrezen, ofschoon hen een leger belegerde, Psalm 27:3. Waar Gods volk ook moge wezen, zij hebben een open weg naar den hemel, en niets kan hun gemeenschap met God onderscheppen of verbreken.
2. Een licht scheen in de gevangenis. Hoewel het ene duistere plaats was, en het nacht was, zal Petrus toch zijn weg helder vinden. Sommigen hebben de opmerking gemaakt, dat wij niet bevinden, dat, als in het Oude Testament engelen verschenen, er rondom hen licht scheen, want dat was ene duistere bedeling, en de heerlijkheid der engelen was toen omsluierd, maar als in het Nieuwe Testament melding wordt gemaakt van het verschijnen van engelen, dan wordt opgemerkt, dat zij verschijnen in licht, want het is door het Evangelie dat de bovenwereld in het licht gebracht is. De krijgsknechten, aan wie Petrus vastgeketend was, waren toen of door een diepen slaap bevangen, (zoals Saul en zijne krijgsknechten, toen David zijne spies en waterfles wegnam), of, indien zij wakker waren, heeft de verschijning van den engel hen zeer verschrikt, zodat zij werden als doden, zoals het ook met de wacht ging bij het graf van Christus.
3. De engel wekte Petrus door zijne zijde te slaan, ene zachte aanraking, die toch volstond om hem op te wekken uit zijn slaap, hoewel die slaap zo diep was, dat het licht, dat hem bescheen, hem niet had doen ontwaken. Als vrome mensen in tijden van gevaar sluimeren, en niet gewekt worden door het licht van het woord en de ontdekkingen, die het hun geeft, dan moeten zij verwachten op hun zijde geslagen te worden door de ene of andere beproeving, en het is beter aldus wakker geschud te worden, dan te blijven slapen. Wat die slag tot hem zei was: Sta haastelijk op, niet alsof de engel vreesde te falen door zijn dralen of uitstellen, maar Petrus moet zich niet toegeven in dralen. Als David het geruis hoort van een gang in de toppen der moerbeziënbomen, dan moet hij zich reppen.
4. Zijne ketenen vielen af van de handen. Het schijnt, dat zij hem handboeien hadden aangedaan, om hem wèl verzekerd in hun macht te hebben en te houden, maar de Heere had zijne banden losgemaakt en als zij van zijne handen afvielen, dan is dit evengoed als wanneer hij de kracht van Simson had gehad, om ze te breken als een snoertje van grof vlas als het vuur ruikt. De overlevering maakt veel beweging aangaande deze ketenen en doet een formeel verhaal, nl. dat een der soldaten ze als een heilige relikwie heeft bewaard, en dat zij lang daarna ten geschenke werden aangeboden aan keizerin Eudoxia, en ik weet niet welke wonderen er door geschied zijn, en de Roomse kerk houdt ieder jaar op den 1sten Augustus een feest ter gedachtenis van de ketenen van Petrus, Festum vinculorum Petri -Het feest van Petrus' ketenen, terwijl dit toch op het pascha was. Zij moeten die ketenen van Petrus zeker zo liefhebben, omdat zij hopen er de wereld mede gekluisterd te houden l
5. Hij kreeg bevel zich terstond te kleden en den engel te volgen, en hij deed het, vers 8, 9. Toen Petrus wakker was geworden, wist hij niets anders te doen dan wat de engel hem zei.
a. Hij moest zich omgorden want die in hun klederen sliepen ontgordden zich, zodat zij, als zij opstonden, niets anders te doen hadden, dan hun gordels vast te maken.
b. Hij moest zijne schoenzolen aanbinden, ten einde geschikt te zijn om te lopen. Zij, wier banden losgemaakt zijn door de kracht der Goddelijke genade, moeten de voeten geschoeid hebben met bereidheid van het Evangelie des vredes. c. Hij moest zijn mantel omwerpen, en den engel volgen, en hij kon voorzeker wel met groten moed en blijdschap voorttreden, die een engel van den hemel tot gids en wachter heeft, uitgaande, volgde hij hem. Zij, die uit geestelijke gevangenschap bevrijd worden, moeten hun Verlosser volgen, zoals israël, gedaan heeft, toen zij uit het diensthuis gingen, zij gingen uit, niet wetende, waar zij komen zouden, maar wèl wie zij volgden. Nu wordt hier gezegd, dat Petrus toen hij uitging en den engel volgde, niet wist dat het waarachtig was, hetgeen door den engel geschiedde, dat het werkelijkheid was, maar dat hij meende, dat hij een gezicht zag. Het zou dan ook niet de eerste maal zijn, dat hij een gezicht zag, maar hieruit blijkt dan, dat een hemels gezicht zo helder en duidelijk was, dat het moeilijk was om te onderscheiden tussen hetgeen in visioen geschiedde. Als de Heere de gevangenen Zions weder bracht, waren wij gelijk degenen, die droomden, Psalm 126:1. Zo was het ook met Petrus, hij dacht, dat het te goed was om waar te kunnen zijn.
b. Hij werd door den engel veilig uit het gevaar gebracht, vers 10. Er waren wachters op enige passen afstand van elkaar geplaatst, waar zij door heen moesten, toen zij buiten de gevangenis waren, hetgeen zij deden zonder enigen tegenstand te ontmoeten, ja, er blijkt niet eens, dat zij ontdekt werden, of hun ogen waren gesloten, of hun handen waren gebonden, of het hart ontzonk hun, en zo geschiedde het, dat de engel en Petrus veilig door de eerste en tweede wacht gingen. Deze wachters stelden de wachters voor van de Joodse kerk, aan wie God een geest des diepen slaaps had gegeven, ogen om niet te zien, en oren om niet te horen, Romeinen 11:8. Zijne wachters zijn blind, zij zijn slaperig, zij liggen neer, zij hebben het sluimeren lief. Evenwel, er is nog ene ijzeren poort, die hen tegen zal houden, en zo de wachters slechts tot zich zelven kunnen komen, kunnen zij zich dáár weer meester maken van hun' gevangene, zoals Farao hoopte zich meester te maken van Israël bij de Rode Zee. Doch naar die poort schrijden zij voort, en, evenals de Rode Zee voor Israël, wordt zij hun geopend. Zij hebben er niet eens de hand naar behoeven uit te strekken, zij werd hun vanzelf geopend door ene onzichtbare macht, en aldus werd vervuld naar de letter wat aan Cyrus in overdrachtelijken zin beloofd was, Jesaja 45:1, 2. Ik zal voor zijn aangezicht de deuren openen.. de koperen deuren zal Ik verbreken, en de ijzeren grendelen zal Ik in stukken slaan. En waarschijnlijk werd die ijzeren deur vanzelf weer gesloten, opdat geen der wachters Petrus zou kunnen vervolgen. Als God verlossing wil werken voor Zijn volk, zijn er in hun weg gene moeilijkheden, die niet te overkomen zijn, ijzeren deuren zelfs zullen hun vanzelf geopend worden. Deze ijzeren poort voerde uit het kasteel naar de stad, of zij binnen of buiten de stadspoorten was, is niet zeker, zodat zij, toen zij er door heen waren, zich in de straat bevonden. Deze bevrijding van Petrus is ene voorstelling, of beeld, van onze verlossing door Christus, waarvan dikwijls gesproken wordt als van ene vrijlating van gevangenen, niet slechts het uitroepen van vrijheid voor de gevangenen, maar het uitvoeren der gebondenen uit de gevangenis. De toepassing der verlossing in de bekering van zielen is het uitlaten der gevangenen door het bloed des verbonds uit den kuil, waar geen water in is, Zacheria 9:11. Evenals deze engel des Heeren brengt de genade Gods eerst licht in de gevangenis, door het openen van het verstand, slaat de zijde van den slapenden zondaar door het doen ontwaken van het geweten, doet de ketenen afvallen van de handen door de vernieuwing van den wil, en geeft dan het woord van bevel: Omgord u en volg mij. Er zijn moeilijkheden te overkomen, de tegenstand van Satan en zijne werktuigen, ene eerste en tweede wacht, een verkeerd geslacht, waarvan wij ons moeten behouden" en als wij ons onder het Goddelijk geleide stellen, dan zullen wij door Gods genade behouden worden. En ten laatste zal ons de ijzeren poort geopend worden, om in te gaan in het nieuwe Jeruzalem, waar wij, volkomen bevrijd van alle de tekenen onzer gevangenschap, in zullen gaan tot de heerlijke vrijheid der kinderen Gods. 7. Nadat dit geschied was, scheidde de engel van hem, en liet hem aan zich zelven over. Hij was nu buiten gevaar voor zijne vijanden, en had geen wacht meer nodig. Hij wist, waar hij was, en waar hij zijne vrienden kon vinden en behoefde dus geen gids, en daarom heeft zijn hemelse wachter en gids hem vaarwel gezegd. Waar gewone middelen gebruikt kunnen worden, moeten gene wonderen worden verwacht. Als Petrus nu door gene wachten heeft heen te gaan, en door gene ijzeren deuren, heeft hij slechts den gewonen, onzichtbaren dienst der engelen nodig, die zich legeren rondom hen, die God vrezen, en hen uitrukken.
IV. Gezien hebbende hoe zijne verlossing was verheerlijkt, zullen wij nu zien, hoe zij hem zelven duidelijk, en aan anderen bekend is geworden. Er wordt ons hier gezegd:
1. Hoe Petrus tot zich zelven is gekomen en alzo tot de kennis van zijne bevrijding, vers 11. Als zo vele vreemde en verwonderlijke dingen overkomen aan iemand, die zo even uit een diepen slaap is opgewekt, dan kan hij e voor het ogenblik wèl door in verwarring ge- raken, zodat hij niet weet waar hij is, noch wat hij doet, of het alles slechts verbeelding is, of werkelijkheid. Maar eindelijk is Petrus tot zich zelven gekomen, was hij geheel wakker, en bevond hij, dat het geen droom, maar werkelijkheid was, Nu weet ik waarachtiglijk, nu weet ik-alêthoos -waarlijk, nu weet ik, dat het waarheid is, en geen zinsbedrog. Nu ben ik er van overtuigd, dat de Heere Jezus Zijn' engel uitgezonden heeft, want engelen zijn Hem onderworpen, en gaan uit om Zijne bevelen te doen, en door hem heeft Hij mij verlost uit de hand van Herodes, die dacht mij voor goed in zijne macht te hebben, en aldus ook al de verwachting van het volk der Joden heeft teleurgesteld, die niet twijfelden, of Petrus zou den volgenden dag gedood worden, en die hoopten dat door zijn dood het Christendom meteen en voor goed vernietigd zou zijn" Om die reden was het, niet alleen onder het gewone volk, maar ook onder de groten van het volk der Joden, ene oorzaak van grote verwachting. Alles bij zich zelven nagaande, bemerkte Petrus wat grote dingen God voor hem gedaan had, hetgeen hij eerst uit blijdschap niet kon geloven. Zo zijn ook zielen, die uit geestelijke gevangenschap bevrijd zijn, zich in het eerst niet bewust wat God voor hen gedaan heeft, of in hen gewerkt heeft, velen hebben in waarheid genade, die er toch nog het blijk of bewijs niet van hebben. Zij vragen zich af, of werkelijk deze verandering in hen gewrocht is, of dat zij wellicht al dien tijd als in een droom zijn geweest. Maar, als de Trooster komt, dien de Vader zenden zal, dan zal Hij hen vroeger of later doen weten, waarachtig doen weten, welk ene gezegende verandering er in hen gewerkt is, en in welk een gelukkigen toestand zij gekomen zijn.
2. Hoe Petrus tot zijne vrienden kwam en het ter hunner kennis bracht. Wij hebben er hier een bijzonder verhaal van.
Hij overlegde de zaak, vers 12, bedacht, hoe nakend het gevaar, en hoe groot de verlossing was, en wat hij nu te doen heeft, welk gebruik hij moet maken van zijne verlossing? Wat moet nu zijn eerste werk wezen? Gods voorzienigheid laat plaats voor onze wijsheid, en de zaak, die Hij begonnen heeft, zal Hij wel, naar Zijne belofte, voleinden, maar Hij wil toch, dat wij haar bij ons zelven zullen overleggen. Hij ging terstond naar het huis ener vriendin, dat waarschijnlijk in de nabijheid lag van de plaats waar hij was. Het was het huis van Maria, ene zuster van Barnabas, en de moeder van Johannes Marcus, dat, naar het schijnt, dikwijls gebruikt werd voor de stille vergaderingen der discipelen, hetzij omdat het ruim was, en velen kon bevatten, of omdat het in ene stille, afgelegene plaats lag, of omdat zij meer dan anderen genegen was, om hare deuren voor hen te openen, en ongetwijfeld was het, evenals het huis van Obed Edom, gezegend om den wille van de ark. Ene kerk in huis maakt het tot een klein heiligdom. Dáár vond hij velen samen vergaderd, biddende. In het holle van den nacht waren zij biddende voor Petrus, die den volgenden dag voorgebracht zou worden, dat God hem een weg ter ontkoming zou openen. Zij bleven bidden, ten teken van hun aandringen, zij achtten het niet voldoende, dat zij zijne zaak eenmaal Gode hadden voorgelegd, neen, zij deden het telkens en nogmaals. Aldus behoort men altijd te bidden en niet te vertragen. Zo lang wij wachtende gehouden worden om een zegen, moeten wij er om blijven bidden. Het schijnt, dat zij, nu de crisis naderde, en de zaak op den volgenden dag beslist moest worden, nog vuriger in het gebed waren dan te voren, en het was een goed teken, dat God voornemens was Petrus te verlossen, dat Hij aldus den geest des gebeds voor zijne verlossing had opgewekt, want nooit heeft Hij tot het zaad Jakobs gezegd: zoekt Mij te vergeefs. Zij kwamen bijeen voor het gebed bij deze gelegenheid, hoewel dit hen blootstelde aan het misnoegen van de regering, indien zij ontdekt werden, maar zij wisten hoe zeer Christus het verenigd bidden had aanbevolen en aangemoedigd, Mattheus 18:19. 20. En het is van Gods biddend volk altijd gewoonte geweest om zich te verenigen in het gebed, zoals Esther 4:16, 2 Kronieken 20:4. Er waren velen, die hiervoor bijeen waren gekomen, zo velen wellicht, als het vertrek kon bevatten, en toen heeft eerst een gebeden, en daarna een ander van hen, die zich gewijd hadden aan de bediening des woords en het gebed, terwijl de overigen met hen instemden. Of, zo er gene dienaren des woords onder hen waren, dan zijn daar toch ongetwijfeld vele particuliere Christenen geweest, die wisten te bidden, te bidden zoals het behoort, en te volharden in den gebede, terwijl het hart der anderen zo zeer in de zaak was, dat zij hen konden volgen. Dit was in den nacht, terwijl anderen sliepen, hetgeen een voorbeeld was van hun ijver, en ook van hun voorzichtigheid. Het is goed voor Christenen om stille bijeenkomsten te hebben voor gebed, inzonderheid in tijden van beroering en benauwdheid, en zulke bijeenkomsten moeten niet nagelaten worden. Petrus kwam tot hen, toen zij aldus baden, en dat was ene onmiddellijke verhoring van hun gebed. Het was alsof God tot hen zei: "Gij bidt, dat Petrus u teruggegeven moge worden, welnu, hier is hij". Terwijl zij nog spreken zal Ik horen, Jesaja 65:24. Aldus wordt de engel met een antwoord des vredes gezonden op het gebed van Daniël, terwijl hij nog sprak en bad, Daniël 9:20, 21. Bidt en u zal gegeven worden. Hij klopte aan de poort, en had veel moeite om door hen binnen gelaten te worden, vers 13-16. Als Petrus aan de deur van de voorpoort klopte, waarmee hij bedoelde hen op te wekken uit hun slaap, en, voor zoveel blijkt, niet wetende, dat hij hen stoorde in hun gebed. Evenwel, indien zijne vrienden tot hem toegelaten waren in de gevangenis en afzonderlijk met hem mochten spreken, dan is het mogelijk, dat hij hiervan wist, en dat de herinnering hieraan hem deed besluiten om zich naar dat huis te begeven, waar hij dan wist velen van zijne vrienden bij elkaar te vinden. Toen hij daar nu klopte, kwam ene dienstmaagd voor om te luisteren, niet om de deur te openen, voor zij wist, wie er was, een vriend, of een vijand, en wat men verlangde, vrezende voor verklikkers. Of deze dienstmaagd tot het gezin behoorde, of tot de gemeente, ene gewone dienstmaagd of ene dochter des huizes was, blijkt niet. Uit het feit, dat haar naam genoemd wordt, zou men kunnen afleiden, dat zij iemand van aanzien was onder de Christenen, en ijveriger het goede genegen, dan de meesten van haren leeftijd. Zij kende de stem van Petrus, daar zij hem dikwijls met veel genoegen had horen bidden en prediken, en spreken. Maar in plaats van hem nu terstond uit de koude nachtlucht binnen te laten, deed zij van blijdschap de voorpoort niet open. Zo gebeurt het wel eens, dat wij in ene vervoering van genegenheid voor onze vrienden iets doen, dat niet vriendelijk is. In hare vervoering van blijdschap, vergeet zij zich en doet de poort niet open. Zij liep naar binnen, en ging waarschijnlijk naar ene opperzaal, waar zij bijeen waren, en zei hun, dat Petrus zeer stellig aan de poort was, hoewel zij geen moed genoeg had om de poort te openen, uit vrees van zich vergist te hebben, en dat het de vijand was. Maar toen zij zei, dat Petrus daar was, zeiden zij: "Gij raast, het is niet mogelijk, dat hij het is, want hij is in de gevangenis". Soms gebeurt het, dat wij, wat wij het vurigst wensen, het moeilijkst kunnen geloven, omdat wij vrezen ons te bedriegen, zoals de discipelen, die, toen Christus was opgestaan, het van blijdschap niet geloofden. Maar zij hield staande, dat hij het was. Toen zeiden zij: Het is zijn engel, vers 15.
Ten eerste. "Het is een bode van hem, die gebruik maakt van zijn naam", zo wordt het door sommigen opgevat, aggelos betekent dikwijls niets meer dan een bode. Het wordt gebruikt voor de boden van Johannes, Lukas 7:24, 27, van die van Christus, Lukas 9:52. Toen het meisje overtuigd was, dat het Petrus was, omdat zij zijne stem kende, dachten zij, dat het was, omdat hij, die aan de poort stond, zich Petrus had genoemd, en zo pogen zij het raadsel op te lossen. "Het is iemand, die met ene boodschap van hem komt, en gij hebt u vergist, toen gij dacht dat hij het zelf was." Dr. Hammond denkt, dat het aldus het gemakkelijkst te begrijpen is.
Ten tweede. "Het is zijn beschermengel, of een andere engel, die zijne gedaante heeft aangenomen en ook zijne stem, en in zijne gelijkenis aan de poort staat." Sommigen denken, dat zij onderstelden, dat zijn engel verscheen als een voorteken van zijn naderenden dood, en dit komt overeen met een denkbeeld onder het gemene volk, dat soms, eer mensen gestorven zijn, hun wachter gezien is, dat is: een geest, die hun in gelaat en kleding volkomen gelijkt, terwijl zij zelven op dit ogenblik elders zijn, zij noemen het hun wachter, dat is: hun engel, die hen bewaakt. Indien dit zo is, dan beschouwen zij het als een kwaad teken, nl. dat hun gebeden afgewezen zijn, en dat die verschijning hun zegt: "Het zij u genoeg, Petrus moet sterven, spreekt niet meer van deze zaak." En als wij het zo verstaan, dan bewijst dit slechts, dat zij toen de mening koesterden, dat iemands wachter even voor zijn dood gezien werd, maar het bewijst niet, dat zo iets werkelijk bestaat. Anderen denken, dat zij hem voor een engel van den hemel hielden, gezonden om hun de verhoring van hun gebed aan te kondigen. Maar waarom zouden zij dan denken, dat die engel de gedaante en de stem van Petrus had aangenomen, wanneer wij toch niets van dien aard in de verschijning van engelen gezien hebben? Wellicht spraken zij hierin de taal der Joden, die waanden, dat iedere vrome een beschermengel heeft, die over hem waken moet, en hem soms voorstelt. De Heidenen noemen het een goede genius, die iemand vergezelde, daar echter nergens anders in de Schrift van zo iets gesproken wordt, is deze plaats te zwak om er zulk ene leerstelling op te gronden. Wij zijn er zeker van dat de engelen gedienstige geesten zijn, die tot dienst uitgezonden worden, om dergenen wil, die de zaligheid beërven zullen, dat hun een last omtrent hen is opgedragen, dat zij zich legeren rondom hen, en wij behoeven niet te wensen, dat ieder heilige zijn eigen beschermengel hebbe, als wij er van verzekerd zijn, dat hij ene wacht van engelen heeft. Eindelijk hebben zij hem binnengelaten, vers 16. Petrus bleef kloppende, hoewel zij vertoefden hem open te doen, maar eindelijk lieten zij hem binnen. De ijzeren poort, die zijne loslating in den weg stond, ging van zelf open, zonder dat iemand er aan behoefde te kloppen, maar de deur van het huis zijner vrienden, waar hij welkom geheten moest worden, gaat niet van zelf open, daaraan moet geklopt worden, moet lang aan geklopt worden, opdat Petrus zich niet zou verheffen door de eer, die de engel hem had aangedaan, ondervindt hij deze grievende vernedering door de schijnbare minachting, die zijne vrienden hem aandeden. Maar als zij hem zagen, ontzetten zij zich, waren zij vol van verbazing en blijdschap in hem, zoals zij te voren vol waren van smart en bezorgdheid over hem. Zij waren beide verwonderd en verblijd, en dat wel in de hoogste mate. Petrus deed hun het verhaal van zijne bevrijding, toen hij tot het gezelschap kwam, dat met zoveel ijver en liefde te zamen was gekomen om voor hem te bidden, kwamen zij met niet minder ijver om hem heen, om hem geluk te wensen met zijne bevrijding, en daarbij waren zij zo luidruchtig, dat Petrus, toen hij hun verzocht te bedenken in welk een gevaar hij zich zou bevinden, indien men hen hoorde, hen niet kon bewegen naar hem te luisteren, en zo was hij genoodzaakt hen met de hand te wenken, dat zij zwijgen zouden, en het kostte hem moeite stilte te verkrijgen, terwijl hij hun verhaalde, hoe hem de Heere Jezus door een engel, uit de gevangenis uitgeleid had. En het is zeer waarschijnlijk, dat hij, hen biddende gevonden hebbende voor zijne verlossing, niet van hen scheidde, voor hij met hen Gode plechtig dank had gebracht voor zijne bevrijding, of, zo hij niet kon blijven om dit te doen, dan zijn zij er toch voor bij elkaar gebleven, want hetgeen verkregen is op het gebed, moet met dankzegging worden gebruikt, en God moet altijd de eer ontvangen voor hetgeen ons tot genot en vertroosting is. Als David verhaalt wat God voor zijne ziel gedaan heeft, dan looft hij God, díe zijn gebed niet heeft afgewend, Psalm 66:16, 20. Petrus zond het bericht aan andere vrienden, Boodschapt dit aan Jacobus en de broederen, die wellicht aan ene andere plaats samen waren gekomen op dezelfden tijd en met dezelfde boodschap bij den troon der genade, hetgeen een middel is om de gemeenschap der heiligen te onderhouden, en te zamen met God te worstelen in den gebede, ofschoon men op een afstand is van elkaar, zoals Esther en Mordechai gedaan hebben. Hij wilde, dat Jacobus en zijn gezelschap van zijne verlossing zouden weten, niet slechts om hun bekommerdheid om hem weg te nemen, maar opdat zij met en voor hem God zouden danken. Merk op: hoewel Herodes een Jacobus met het zwaard had gedood, was er nog een andere Jacobus, en dat nog wel in Jeruzalem, want als God werk te doen heeft, zal het Hem nooit aan werktuigen er voor ontbreken. Petrus had voor het ogenblik niets anders te doen dan voor zijne veiligheid te zorgen, hetgeen hij ook deed, uitgegaan zijnde ging hij naar ene andere plaats , waar het veiliger voor hem was. Hij kende de stad zeer goed, en wist ene plaats te vinden, die hem ter schuilplaats kon wezen. Zelfs de Christelijke wet van zelfverloochening en lijden voor Christus heeft de natuurlijke wet van zelfbehoud en zorg voor onze veiligheid niet opgeheven, als God er ons door wettige middelen de gelegenheid toe geeft.
V. De blijdschap gezien hebbende van Petrus' vrienden wegens zijne verlossing, zullen wij nu de beschaming en teleurstelling zijner vijanden deswege aanschouwen, die des te groter waren wijl zij zo stellíg dachten hem ter dood te zien brengen.
1. De wachten waren in de uiterste ontsteltenis er over, daar zij wel wisten, hoe strenge straf hen wachtte, als zij een gevangene lieten ontkomen, die aan hun bewaking was toevertrouwd, vers 18. Als het dag was geworden, en zij zagen, dat hun gevangene verdwenen was, was daar gene kleine beroerte -of strijd, zoals sommigen het lezen-onder de krijgsknechten, wat toch aan Petrus mocht geschied zijn. Hij is weg, en niemand weet hoe, of waar hij is heengegaan. Van nacht dachten zij nog hem zo zeker in hun macht te hebben, maar nu is de vogel gevloden, en zij kunnen taal noch teken van hem horen. Dit bracht hen in rep en roer. De een zegt: "Het is uwe schuld", de ander zegt, "neen, het is uwe schuld," daar zij geen anderen weg zien om zich te rechtvaardigen dan door elkaar te beschuldigen. Zo zijn de vervolgers van het Evangelie van Christus dikwijls vervuld geworden van ergernis, als zij zagen dat het, in weerwil van hun tegenstand, veld won en overmocht.
2. Te vergeefs werd huiszoeking gedaan naar den ontkomen gevangene, vers 19, Herodes zocht hem, maar vond hem niet. Wie kan vinden, dien God verborgen houdt? Baruch en Jeremia zijn veilig, hoewel men hen zoekt, want de Heere had hen verborgen, Jeremia 36:26. In tijden van gevaar hebben alle gelovigen God tot hun Schuilplaats, die zo verborgen is, dat de onwetende wereld hen niet vinden kan, en zulk ene Sterkte is, dat de machteloze wereld hen niet bereiken kan.
3. De wachters worden ter verantwoording geroepen, als hebbende den gevangene toegelaten te ontkomen. Herodes heeft de wachters gerechtelijk ondervraagd, en bevindende, dat zij er gene voldoende rekenschap van wisten te geven, hoe Petrus ontkomen was, gebood hij, dat zij ter dood gebracht zouden worden overeenkomstig de Romeinse wet, en die in 1 Koningen 20:39, Indien hij enigszins gemist wordt, zo zal uwe ziel in de plaats zijner ziel zijn. Waarschijnlijk zijn deze soldaten strenger voor Petrus geweest dan wel nodig was, - zoals de stokbewaarder, Hoofdstuk 16:24- en waren zij beledigend jegens hem geweest, evenals jegens anderen, die om dezelfde reden hun gevangenen waren, en nu worden zij rechtvaardiglijk ter dood gebracht voor hetgeen hun schuld níet was, en wel door hem, die hen had aangesteld om de gemeente kwalijk te handelen. Als de goddelozen aldus verstrikt zijn in de werken hunner eigene handen, dan wordt de Heere bekend door de oordelen, die Hij uitvoert. Of, indien zij zich niet aldus onderhevig hebben gemaakt aan de gerechtigheid Gods, en men het hard zou vinden, dat onschuldige mensen aldus lijden voor hetgeen zuiver en alleen de daad Gods is, dan kunnen wij geredelijk de gissing toelaten van sommigen, dat, hoewel geboden was hen terstond ter dood te brengen om de Joden te behagen, die zo droevig teleurgesteld waren door de ontkoming van Petrus, het vonnis echter niet voltrokken werd, daar dit door den dood van Herodes, welke onmiddellijk hierop plaats had, verhinderd werd.
4. Herodes zelf trok zich toen terug, Hij vertrok van Judea naar Cesarea en onthield zich aldaar. Hij was diep geërgerd, vertoornd, als een leeuw, die zijne prooi mist, en dat te meer, wijl hij de verwachting van het volk der Joden omtrent Petrus zo zeer had opgewekt, hun had gezegd, dat hij hen weldra zou onthalen op het gezicht van Petrus' hoofd op een schotel, hetgeen hen evenzeer aan hem zou verplichten, als Herodias verplicht was aan den anderen Herodes op het zien van het hoofd van Johannes den Doper. Het maakte hem beschaamd, dat hij niettegenstaande zijne stellige beloften, niet in staat was zijn woord te houden. Dit is zulk ene grievende vernedering voor zijn hoogmoedig hart, dat hij het niet kon dragen om in Judea te blijven, maar heen moet gaan naar Cesarea. Josephus maakt melding van deze komst van Herodes te Cesarea aan het einde van het derde jaar van zijne regering over geheel Judea. Antiquit. 19:7, en zegt, dat hij er kwam om de spelen bij te wonen, die daar ter ere van den keizer bij gelegenheid van diens herstel van gezondheid door den adel en de aanzienlijken van het koninkrijk gegeven werden.