Jeremia 39:1-10
In het vorige hoofdstuk staat ons in `t eind vermeld, dat "Jeremia bleef in het voorhof van de bewaring tot op de dag, dat Jeruzalem werd ingenomen." Hij maakte het de vorsten niet verder lastig door zijn profetieën en zij `t hem ook niet meer door hun vervolgingen, want hij had niets aan `t geen hij gezegd had toe te voegen, en daar `t beleg snel in zijn werk ging, maakte God, dat zij hun handen vol hadden. Zie maar eens waar `t op uitliep.
I. De stad werd tenslotte stormenderhand ingenomen. Hoe kon zij `t ook uithouden, daar God zelf tegen haar streed? Nebukadnezars leger kwam tegen Jeruzalem in het negende jaar van Zedekia, in de tiende maand, vers 1, in `t hartje van de winter Nebukadnezar zelf keerde spoedig terug om zich aan zijn vermaken over te geven, maar hij liet zijn veldheren achter om `t beleg voort te zetten: zij braken `t voor een tijdje op, maar sloegen spoedig opnieuw `t beleg ervoor met verdubbelde kracht en hernieuwden ijver. Eindelijk kwamen zij de stad binnen in het elfde jaar, in de vierde maand in `t hartje van de zomer. Daar de soldaten zo verzwakt door de honger en al hun voorraden verbruikt waren, konden zij in `t geheel geen weerstand bieden, vers 2. Jeruzalem was zo'n sterke plaats, dat niemand geloofd zou hebben, dat de vijand ooit binnen zijn muren kon komen, Klaagliederen 4:12. Maar de zonde had God uitgedaagd om zijn bescherming weg te nemen en toen werd het, evenals Simson toen zijn haar geschoren was, zwak als andere steden.
II. De vorsten van de koning van Babel nemen bezit van de middelste poort, vers 2. Sommigen menen, dat deze poort dezelfde was, die in Zefanja 1:10, het tweede gedeelte wordt genoemd, die verondersteld wordt in de middelmuur te zijn, die scheiding maakt tussen het een en het andere gedeelte van de stad. Hier hielden zij zeer voorzichtig stand en durfden niet voort te rukken in zo'n grote stad, te midden van mensen, die misschien hun levens zo deur mogelijk wilden verkopen totdat zij alle plaatsen zouden hebben laten doorzoeken, opdat ze niet door hinderlagen verrast mogen worden. Zij zaten "in de middelste poort" om vandaar een gezicht over de stad te hebben en hun bevelen te geven. De namen van de vorsten zijn hier gegeven, `t zijn ruwe en onbesneden namen om aan te duiden welk een treurige verandering de zonde had veroorzaakt. Daar waar Eljakim en Hilkia plachten te ziften, die de namen van Israëls God droegen, zitten nu Nergal-Sarezer, en Sarsechim, en Samgar Nebu, enz, die de namen droegen van de heidense goden. Rab-Saris en Rab-Mag worden verondersteld te zijn de titels dergenen, die tevoren genoemd zijn en dus geen aparte personen. Sarsechim was Rab-Saris, dat wil zeggen "kapitein van de wacht," en Nergal-Sarezer om hem te onderscheiden van zijn naamgenoot, die eerder wordt vermeld, wordt Rab-Mag, dat wil zeggen kampmeester genoemd, hetwelk of kwartiermeester of inspecteur van de troepen betekent, deze en andere grote generaals zaten in de poort. En nu werd vervuld wat Jeremia lang geleden geprofeteerd had Hoofdstuk 1:15, dat de geslachten van de koninkrijken van het noorden zouden komen en zetten een ieder zijn troon voor de deur van de poorten van Jeruzalem. Terecht zetten de vorsten van de heidenen zich daar neer, waar de goden van de heidenen zo dikwijls werden neergezet.
III. Zedekia, die misschien vermomd had gezien, dat de vorsten des konings van Babel bezit hadden genomen van een van de stadspoorten, dacht dat het hoog tijd werd op zijn eigen veiligheid bedacht te zijn, en hij toog uit de stad, beladen met schuld en vol vrees, onder geen andere bescherming dan die van de nacht, vers 4. Maar spoedig baatte hem de duisternis niet meer, want hij werd ontdekt, achternagezet en ingehaald. Hoewel hij al zijn krachten inspande, hielp `t hem niet, hij kon niet vooruitkomen, maar hij viel in de vlakke velden van Jericho, in de handen van zijn vervolgers, vers 5. Vandaar werd hij als gevangene naar Ribla gebracht, waar de koning van Babel hem vonniste als een oproerling en een erger vonnis dan de doodstraf werd over hem uitgesproken. Want
1. Hij slachtte zijn zonen voor zijn ogen en dit moeten nog zeer jeugdige kinderen geweest zijn, daar Zedekia zelf nu slechts twee en dertig jaar oud was. De dood van zijn lieve kleinen moet hemzelf wel zovele doden geweest zijn en dit te meer, als hij bedacht, dat zijn eigen hardnekkigheid de oorzaak ervan was want dit was hem duidelijk voorzegd: Zij zullen alle uw vrouwen en alle uw zonen tot de Chaldeën uitvoeren, Hoofdstuk 38:23.
2. Slachtte hij alle edelen van Babel, vers 6, waarschijnlijk niet die vorsten van Jeruzalem die hem hadden aangeraden zo te handelen, (het zou een voldoening voor hem geweest zijn ze nu te zien onthoofd), maar de voorname mannen des lands, die aan de zaak onschuldig waren.
3. Beval hij, dat men de ogen van Zedekia verblinden zou, vers 7, hem zo tot levenslange duisternis veroordelend, hem, die zijn ogen voor het heldere licht van Gods Woord gesloten had en een van die vorsten was, die niet willen verstaan, maar steeds in duisternis wandelen Psalm 82:5.
4. "Bond hij hem met twee koperen ketenen" om hem naar Babel weg te voeren en daar de rest van zijn dagen in ellende te slijten. Geheel deze droeve geschiedenis is reeds vermeld in 2 Koningen 25:4, enz.
IV. Enige tijd daarna werd de tempel, het paleis en alles verbrand, en de muren afgebroken, vers 8. 0 Jeruzalem, Jeruzalem! Dit komt van het doden van de profeten en van `t stenigen dergenen, die tot u gezonden werden. O, Zedekia, Zedekia! Dit hadt gij kunnen voorkomen, indien gij slechts Gods raad had opgevolgd en bijtijds toegegeven.
V. Het overige des volks die overgebleven waren, werden allen gevankelijk naar Babel gevoerd, vers 9. Nu moesten zij voor goed afscheid nemen van het land, waar zij geboren waren, dat aangename land en van al hun bezittingen en genoegens, nu moesten zij enige honderden mijlen voortgedreven worden als beesten voor de veroveraars, die nu hun wrede meesters waren, moesten van hun genade afhangen in een vreemd land en dienstknechten worden van zulken die hen zeker zouden regeren met hardheid. "Het woord tiran is" oorspronkelijk een Chaldeeuws woord en wordt dikwijls door de Chaldeeuwse woordverklaarders gebruikt voor "meesters," alsof de Chaldeën, als zij meesters waren, meer tiranniseerden dan enig ander volk, wij hebben reden om aan te nemen, dat de arme Joden het recht hadden dit te zeggen. Enige weinigen werden achtergelaten, maar zij waren "de armsten van de armen," die niets te verliezen hadden en daarom ook helemaal geen weerstand boden. En zij behielden niet alleen hun vrijheid en mochten thuis blijven, maar de oversten van de trawanten gaf hun te die dage wijngaarden en akkers, zodanige, die ze nooit nog bezeten hadden, vers 10. Merk hier nu op
1. De wondervolle veranderingen van de Voorzienigheid. Sommigen zijn vernederd, anderen verhoogd, 1 Samuël 2:5. "De hongerigen zijn met goederen vervuld en de rijken ledig weggezonden." Wat sommigen doet ondergaan is oorzaak van anderer welvaart. Laten we daarom in voorspoed blijde zijn alsof wij niet blijde waren en in onze tegenspoed wenen als niet wenende. 2. De rechtvaardige vergelding van de Voorzienigheid. De rijken waren trotse verdrukkers geweest en nu werden ze rechtvaardiglijk gestraft voor hun overheersing, de armen waren geduldig in hun lijden geweest en nu werden ze vorstelijk beloond voor hun geduld en werden al hun verliezen vergoed, want "zeker, daar is een God, die op de aarde vonnis geeft," in deze wereld zelfs, hoeveel te meer dan in de toekomende.