Lukas 14

Statenvertaling

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

Dachsel

Betreft vers 6

6. En zij konden Hem daarop niet weer antwoorden, omdat hun geweten hen overtuigde, dat zij zich in dergelijke gevallen over hun stelling omtrent de genezing op sabbat gewoon waren heen te zetten.

Zoals de vraag er staat heeft zij eerst de betekenis; is het ook geoorloofd op de sabbat gezond te maken, is het geen zonde als Ik het doe? Dat Hij het voor geoorloofd hield betoonde Hij dadelijk door de daad, Hij wachtte niet eerst af, totdat Hem door iemand toestemming werd gegeven, Hij bezat die in Zichzelf, daarom greep Hij toe en pas als de daad had plaats gehad, sneed Hij de verwijten en tegenspraak, die Hem wachtte, door een scherp woord af, waartegen zijn tegenstanders evenmin iets hadden in te brengen, als zij de daad zelf hadden kunnen verhinderen. De Farizeeën waren streng in hun inzettingen en toch maakten zij een uitzondering als het te doen was om een os of ezel, dus om hun eigen bezitting en het verliezen daarvan; dat was een noodzakelijk werk; dat was geoorloofd. Eveneens vinden wij vaak Christenen die in hun levensinzichten over het algemeen streng zijn en toch daarnaast, naar hun goedvinden, merkwaardige uitzonderingen maken, namelijk in hun eigen voordeel, hun geschiktheid en gewoonte. Daarom moeten wij een stap verder gaan en erkennen dat de vraag: "Is het ook geoorloofd" naar Jezus' bedoeling ook wil zeggen: "Is het juist voor God?" wat nu juist is voor God, dat is voor Mij niet alleen geoorloofd, daarbij ben Ik niet alleen vrij, maar Ik moet het doen en als Ik het niet doe, dan zondig Ik. Zo heeft de Heiland, terwijl Hij de zieke genas, niet alleen gebruik gemaakt van Zijn recht, maar Hij heeft gedaan wat de wil van Zijn Vader, wat Zijn roeping was. Daartoe was Hij gezonden, daartoe toegerust met kracht uit de hoogte, opdat Hij de verbroken harten zou genezen, opdat Hij de gevangenen de vrijheid, de blinden het gezicht, de kinderen van de dood het leven zou brengen. Eveneens heeft Hij ook later, toen Hij aan tafel zat bij het gastmaal, het Zich niet alleen veroorloofd aan de gasten hun kinderachtig wedijveren om de ereplaats te verwijten; Hij nam daartoe niet slechts de vrijheid, maar Hij deed weer wat Zijn ambt was, getuigen van de waarheid, om door zo'n getuigenis diegenen te redden die nog zouden gered worden. Laat ons dit bedenken, het in ons geheugen prenten, dat er voor de Christen, hoe meer hij in de voetstappen van zijn Meester treedt en diens gezindheid de zijne wordt, des te minder iets is, dat slechts geoorloofd is, maar steeds meer alleen de eenvoudige keuze tussen recht en onrecht, tussen goed en kwaad. Zij die zo ijverig en zorgvuldig erop letten, dat toch niemand buiten de palen treden, waarbinnen zo veel ligt dat zij voor geoorloofd verklaren toch minstens voor hen in hun omstandigheden geoorloofd moet zijn - zij mogen toezien dat zij niet met hun vermeende rechten en met de honderdvoudige uitzonderingen, die zij aan elke regel weten te hangen, een steeds verder gaande scheur in Gods heilig gebod maken, die tot een scheur in hun eigen geweten, ja tot een gapende, dodelijke wond wordt! Zelfs in het genot van al de gaven, die Gods goedheid ons toereikt voor lichaam en ziel, in het genot van alles dat bevrediging geeft aan de behoeften, die in de menselijke natuur zijn gelegd; ook hierin is, zodra wij het ernstiger opnemen en scherper toezien, niets dat alleen geoorloofd is, niets, wat slechts een uitzondering zou zijn van de strengheid van de wet - ook daarin zal een verlicht Christen, die op de juiste grond staat, zich steeds door het bewustzijn laten leiden, dat voor hem de vraag niet is: "Mag ik dat alles doen?" maar: "Wat moet ik doen, opdat ik God behagen zal?" Ook waar geen uitwendige letter van de wet zijn doen en laten, zijn geweten en ontberen regelt, zegt hem toch het edeler en dieper gevoel, zoals zich dat onder de leiding van de Heilige Geest vormt, zeer nauwkeurig wat hem betaamt en wat niet, wat wel met zijn toestand als kind van God, als burger van het hemelrijk overeenstemt en wat daartegen strijdt; en zoals hij aan de ene kant tegenover een valse wettelijkheid van zijn vrijheid, zijn recht weet te bewaren, zo is dit geoorloofde van de andere kant beschouwd, altijd ook een heilige plicht; het is iets noodzakelijks voor zijn zaligheid, voor het toenemen en het welzijn van zijn ziel.

Matthew Henry

Betreft verzen 1-6

Lukas 14:1-6

In dit verhaal zien wij:

I. Dat de Zoon des mensen is gekomen, etende en drinkende, gemeenzaam omgaande met allerlei mensen, het gezelschap niet afwijzende van tollenaren, hoewel dezen een slechten naam hadden, noch van Farizeeën, hoewel dezen Hem een kwaad hart toedroegen, maar van beiden vriendelijke uitnodigingen aannemende, ten einde, zo mogelijk, aan beiden goed te doen. Hier kwam Hij in het huis van een der oversten der Farizeeën, wellicht een overheidspersoon, op den sabbat, om brood te eten, vers 1. Zie hoe gunstrijk God voor ons is, dat Hij ons, zelfs op Zijn eigen dag, tijd toestaat voor verkwikking van het lichaam, en hoe zorgzaam wij behoorden te wezen om die vrijheid niet te misbruiken, of haar in losbandigheid te verkeren. Christus kwam daar om slechts brood te eten, de verversing te nemen, die op den sabbat noodzakelijk was. Voor onze maaltijden op den sabbatdag moeten wij zeer zorgvuldig waken tegen alle overdaad. Op sabbatdagen moeten wij doen wat Mozes en Jethro gedaan hebben: brood eten voor het aangezicht Gods, Exodus 18:12, en, zoals van de eerste Christenen gezegd werd, op den dag des Heeren, eten en drinken als degenen, die wederom moeten bidden voor wij ons ter ruste begeven, opdat wij daar niet ongeschikt voor zijn.

II. Dat Hij het land doorging goeddoende. Overal waar Hij kwam zocht Hij naar gelegenheden om goed te doen, en heeft Hij niet slechts gebruik gemaakt van die, welke zich als vanzelf aan Hem voordeden. Hier nu was een zeker waterzuchtig mens voor Hem, vers 5. Wij bevinden niet, dat hij uit zich zelven den Heere om genezing vroeg, noch dat zijne vrienden dit deden, maar Christus kwam hem voor met de zegeningen Zijner goedheid, en eer hij riep, heeft Hij hem geantwoord. Het is gelukkig om te wezen waar Christus is, voor Hem te zijn, in Zijne tegenwoordigheid, hoewel hij Hem niet was voorgesteld. Deze man was waterzuchtig, waarschijnlijk in zeer hoge mate, en scheen er hevig door gezwollen. Waarschijnlijk was hij een bloedverwant van den Farizeeër, in wiens huis hij nu verbleef, hetgeen meer waarschijnlijk is dan dat hij een genodigde gast was aan zijne tafel.

III. Dat Hij het tegenspreken van de zondaren tegen zich heeft verdragen: Zij namen Hem waar, vers 1. Het schijnt dat de Farizeeër, die Hem genodigd had, dit gedaan heeft met het doel om twist met Hem te zoeken. Indien dit zo was, dan heeft Christus het geweten, en toch ging Hij, want Hij wist zich opgewassen te zijn tegen de listigsten onder hen, en wist Zijne gangen te richten met het oog op hen, die Hem waarnamen. Zij, die waargenomen worden, moeten zeer voorzichtig zijn. Het is, gelijk Dr. Hammond opmerkt, tegen alle wetten der gastvrijheid om te trachten iets te doen ten nadele van den gast, dien men genodigd heeft, want zo iemand staat dan onder de bescherming van zijn gastheer. Deze wetgeleerden en Farizeeën deden als de vogelaar, die in stilte loert om den vogel in zijn strik te krijgen, en zwegen stil, en handelden in stilte. Toen Christus hun vroeg, of zij het geoorloofd achtten om op den sabbatdag gezond te maken (en hierin wordt gezegd dat Hij hun geantwoord heeft, want het was een antwoord op hun gedachten, en gedachten zijn voor Jezus Christus woorden), wilden zij ja noch neen zeggen, want hun bedoeling was Hem aan te klagen, niet door Hem onderwezen te worden. Zij wilden niet zeggen dat het geoorloofd was gezond te maken, want hiermede zouden zij zich zelven verhinderen Hem dit als een misdaad aan te rekenen, en toch was de zaak zo duidelijk en vanzelf sprekend, dat zij zich schaamden te zeggen dat het niet geoorloofd was. Godvruchtige mensen zijn dikwijls vervolgd geworden omdat zij iets gedaan hebben, dat hun vervolgers zelf, zo zij slechts hun geweten toelieten te spreken, niet anders dan als geoorloofd en goed zouden moeten erkennen. Christus heeft menig goed werk gedaan, waarvoor zij naar Hem en naar Zijn naam stenen hebben geworpen.

IV. Dat Christus zich niet wilde laten verhinderen om goed te doen door den tegenstand en het tegenspreken der zondaren. Hij nam hem, en genas hem, en liet hem gaan, vers 4. Wellicht nam Hij hem ter zijde, in een ander vertrek, en genas hem aldaar, omdat Hij noch zich zelven wilde laten uitbazuinen-zo groot was Zijne nederigheid- noch Zijne tegenstanders wilde prikkelen-zo groot was Zijne wijsheid, de zachtmoedigheid Zijner wijsheid. Hoewel wij ons door de boosaardigheid onzer vijanden niet moeten laten weerhouden van onzen plicht te doen, moeten wij hem toch op zulk een wijze trachten te doen als waardoor het minst ergernis of aanstoot wordt gegeven. Of wel, Hij nam hem, dat is: Hij legde de handen op hem, om hem te genezen, epilabomenos, complexus -Hij omhelsde hem, nam hem in zijne armen, hoe gezwollen hij ook was (want waterzuchtigen zijn dit meestal) en gaf hem weer den rechten vorm, de gezonde gestalte. Men zou denken dat de genezing van waterzucht, evenzeer als van iedere ziekte, langzaam en trapsgewijze zou gaan, maar Christus heeft zelfs die ziekte terstond en volkomen genezen. Toen liet Hij hem gaan, opdat de Farizeeën hem niet zouden aanvallen omdat hij genezen was, hoewel hij er zuiver lijdelijk onder geweest is, want aan welke ongerijmdheden zouden mensen als dezen zich niet al schuldig maken?

V. Dat onze Heere Jezus niets gedaan heeft dan hetgeen Hij kon rechtvaardigen ter overtuiging en beschaming van hen, die met Hem twistten, vers 5, 6. Nog steeds antwoordde Hij op hun gedachten, en legde Hij hun het zwijgen op uit schaamte, die tevoren stilzwegen uit listigheid. Hij deed dit door zich te beroepen op hun eigen handelwijze, zoals Hij bij dergelijke gelegenheden placht te doen, ten einde hun te tonen dat zij, door Hem te veroordelen, zich zelven veroordeelden. Wiens ezel of os van ulieden zal in een put vallen en die hem niet terstond zal uittrekken op den dag des sabbats, terstond, het niet uitstellende tot de sabbat voorbij is, opdat het dier niet omkome? Het is niet zozeer uit medelijden met het arme schepsel, dat zij dit doen, als wel uit eigenbelang. Het is hun os, en hun ezel, die geld waard is, waardoor zij zich vrijstelling geven van de wet des sabbats om hem te redden. Dit was nu een blijk hunner geveinsdheid, en dat het niet uit werkelijke achting was voor den sabbat, dat zij het afkeurden dat Christus op den sabbatdag genas (dat was slechts een voorwendsel), maar in werkelijkheid, omdat zij zich vertoornden over de wonderdadige goede werken, die Christus gedaan heeft, en het bewijs, dat Hij er mede leverde van Zijn Goddelijke zending, en den invloed, dien Hij er door verkreeg op het volk. Velen kunnen zich zeer gemakkelijk uit eigenbelang ontheffen van hetgeen, waarvan zij zich niet kunnen ontheffen als het moet dienen ter bevordering van de ere Gods en het welzijn hunner broederen. Deze vraag bracht hen tot zwijgen: Zij konden Hem daarop niet wederantwoorden, vers 6. Christus zal gerechtvaardigd worden als Hij spreekt, en alle mond zal gestopt worden voor Hem.