Titus 1:6-16
De apostel geeft hier Titus aanwijzingen betreffende ordening, aantonende wie hij ordenen moet en wie niet.
I. Wie hij ordenen moet. Hij noemt hun hoedanigheden en deugden, ten opzichte van hun leven en gedrag, zowel als van hun leer, het eerste in de verzen 6, 7 en 8, en het laatste in vers 9.
1. Hun hoedanigheden van leven en wandel moeten zijn:
A. Meer in het algemeen. Indien iemand onberispelijk is, niet geheel en al zonder fouten, want zulke mensen zijn er niet, want er is niemand die leeft en niet zondigt, ook niet dat iemand geheel en al onbesproken is, want dat is zeldzaam en moeilijk. Christus en Zijn apostelen werden verkeerd besproken, ofschoon zij het niet verdiend hadden. In Christus was zeker niets te berispen, en de apostelen waren ook niet zoals hun vijanden hen afschilderden. Maar de bedoeling is: hij moet iemand zijn, die niet onder verdenking van een slecht karakter ligt. Hij moet een goeden naam hebben zelfs bij degenen, die buiten zijn, niet slecht en schandelijk schuldig, zodat hij verachting over de heilige bediening zou brengen, zulk een moet hij niet zijn.
B. Meer in het bijzonder.
a. Zijn hoedanigheden moeten zijn wat zijn betrekkingen betreft: zelf moet hij zijn een man van echtelijke trouw: ener vrouwe man. De Roomse Kerk zegt: gener vrouwe man, maar van den beginne was het niet zo, het huwelijk is een instelling, waartegen geen beroep of roeping een beletsel is. 1 Corinthiërs 9:5 :Hebben wij niet macht om ene vrouw, ene zuster zijnde, met ons om te leiden, gelijk ook de andere apostelen en de broeders des Heeren, en Cefas? Verbiedende te huwelijken is een van de dwaalleringen van de anti-christelijke kerk, 1 Timotheus 4:3. Niet dat een dienaar moet gehuwd zijn, dat is de bedoeling niet, hij moet de man van ene vrouw zijn, en niet van ene vrouw gescheiden zijn en een andere getrouwd hebben, zoals maar al te veel de gewoonte was onder de Joden, zelfs om nietige redenen. Hij moest zijn de echtgenoot van een vrouw tegelijk, geen bigamist. Hij mocht wel met meer dan ene vrouw gehuwd zijn, maar dan na elkaar, doch gehuwd zijnde mocht hij slechts ene vrouw hebben, niet twee of meer, zoals de zondige gewoonte van dien tijd slechts al te veel meebracht, door een brutale navolging van de patriarchen, van welke slechte gewoonte de Heere onderwees dat men afstand moest doen. Veelwijverij is schandelijk in ieder, want dan heeft men een hoer of bijzit bij zijn wettige vrouw, zulke zonde of dergelijk ander wangedrag moest ver zijn van iemand, die tot zo heilige bediening toegelaten wordt. En wat zijn kinderen betreft: hij moet gelovige kinderen hebben, gehoorzaam en goed, opgevoed in het ware Christelijke geloof, en daarnaar levende, tenminste zover als de pogingen van de ouders zulks kunnen bewerken. Het is een eer voor dienaren, dat hun kinderen gelovig en godvrezend zijn, en dat betaamt bij hun belijdenis. Die niet te beschuldigen zijn van overdadigheid of ongehoorzaam zijn. Niet met recht te beschuldigen, geen grond of aanleiding gevende voor beschuldiging, want ook de onschuldigste kan vals beschuldigd worden, zij moeten dus zorgen dat zij er geen aanleiding toe geven. Kinderen, zo gelovig, en gehoorzaam en matig, zullen een goed teken zijn voor de getrouwheid en den ijver van den vader, die hen zo onderwezen en opgevoed heeft, en hun getrouwheid in het kleine zal een aanmoediging zijn om hun het grotere toe te vertrouwen, de leiding en regering van de gemeente Gods. De reden daarvoor wordt aangegeven door het karakter van zijne bediening, vers 7. Want een opziener moet onberispelijk zijn als een huisverzorger Gods. Zij, die tevoren ouderlingen genoemd worden, heten hier opzieners, en dat waren zij, daar zij geen gevestigde dienaren boven zich hadden. Titus' werk hier was, dat is duidelijk, slechts tijdelijk, en zoals tevoren is aangeduid, zijn verblijf slechts kort. Na ouderlingen geordend en vele dingen terechtgebracht te hebben, ging hij verder en liet alles (want dat schijnt de Schrift ons te zeggen) in handen van deze ouderlingen, die de apostel hier opzieners en huisbezorgers Gods noemt. Wij lezen niet in de heilige Schrift dat hij enigen opvolger in Creta had, maar aan deze ouderlingen of opzieners was opgedragen de volle zorg van weiding, regering en hoeding van hun kudde. Zij hadden geen gebrek aan macht, die nodig was om den godsdienst voort te planten en onder hen te bedienen, en die voor volgende tijden aan anderen over te dragen. Daar zij zulke opzieners over de kudde waren, die voorbeelden moesten zijn, en als Gods huisbezorgers voor al de zaken van Zijn huis moesten zorgen, om te voorzien in alle nodige dingen, bestond er grote reden dat hun karakter open en goed zou zijn en zij zelf onberispelijk. Anders zou immers de godsdienst er onder lijden, het werk verhinderd worden, de zielen bevooroordeeld worden en in gevaar komen, die zij moesten redden. Dat zijn de hoedanigheden in hun huiselijk leven en de redenen daarvoor.
b. Verder wordt voorgeschreven, ten eerste, in ontkennenden zin, wat een ouderling of opziener niet moet zijn: niet eigenzinnig. Dat verbod is van wijde strekking, het sluit uit: eigenwilligheid, onmatige ingenomenheid met eigen bekwaamheden, eigenliefde, en het zoeken van zich zelven door zich zelven tot middelpunt te maken, zelfvertrouwen, zelfbehagen, laag neerzien op anderen, hoogmoed, hooghartigheid, aanmatiging, alles naar zijn hand willen zetten, en dwaas zijn als Nabal. Het is een grote eer voor een dienaar als hij niet voor deze zonden liefde gevoelt, als hij bereid is raad te vragen en aan te nemen, zich zoveel redelijk is naar den zin van anderen te schikken, allen alles te worden, opdat hij enkelen moge winnen. Niet genegen tot toornigheid (mê orgilon) niet van een opvliegend karakter, niet spoedig en gemakkelijk geprikkeld en in vlam gezet. Hoe ongeschikt zijn zij, die zich zelven niet kunnen beheersen, om de gemeente te regeren, zij, die hun ongebreidelde hartstochten laten woeden. De dienaar moet zacht en beleefd zijn, en geduldig jegens alle mensen.
Niet genegen tot den wijn. Er is geen groter schande voor een dienaar dan dat hij een wijnzuiper is, iemand die den wijn liefheeft en zich onmatig vrijheid geeft om te drinken, tot de wijn of de sterke drank hem opgewonden heeft. Matig gebruik op geschikte tijden van dit, evenals van alle goede schepselen Gods, is niet ongeoorloofd. Neem een weinig wijn, om uw maag en uw menigvuldige zwakheden, schreef Paulus aan Timotheus, 1 Timotheus 5:23. Maar buitensporigheid daarin is schandelijk voor allen, en voornamelijk voor dienaren. De wijn verandert den mens in een wild dier, hier komt vooral de vermaning van den apostel te pas: Wordt niet dronken in wijn, waarin overdaad is, maar wordt vervuld met den Geest, Efeze 5:18. Daarin is geen overdaad, die in het eerste zo gemakkelijk kan zijn, wacht u daarom om de grens te naderen. Geen smijter, niet iemand van twistziek en ontevreden humeur, die onrechtvaardig of uit wraakzucht, met wreedheid of nodeloze ruwheid anderen behandelt.
Geen vuil-gewinzoeker, of die er zeer verlangend naar is. 1 Timotheus 3:3. Hier wordt niet bedoeld dat hij behoorlijke betaling voor zijn werk, waardoor hij het nodige onderhoud en gemak verkrijgen kan, moet weigeren, maar hij mag winst niet zijn enig of zijn hoofd-doel maken, en ook niet de bediening aanvaarden en uitoefenen met lage wereldse bedoelingen. Niets is onwaardiger in een dienaar, die geroepen is zijn eigen en anderer oog op de toekomende wereld te richten, dan dat hij te zeer aan de tegenwoordige gehecht is. Het wordt vuilgewin genoemd, omdat het de ziel bezoedelt, die er onmatig en gretig naar haakt, alsof het nog voor iets anders goed was dan voor een goed en geoorloofd gebruik. Zo ver over hetgeen de opziener niet moet zijn. Maar: Ten tweede, hij moet wel zijn, vers 8, iemand die gaarne herbergt, hetwelk een teken is dat hij geen vuil- gewinzoeker is, maar bereid om hetgeen hij bezit voor goede doeleinden te gebruiken, en het niet voor zich zelven opspaart, hetgeen hem zou verhinderen het liefdadig voor anderen uit te geven. Ontvangen en onderhouden van vreemdelingen (dat bedoelt het woord) is een grote en noodzakelijke liefdedienst, vooral in die tijden van droefenis en druk, toen de Christenen moesten vluchten en wegreizen om voor de vervolgingen hunner vijanden veilig te zijn, en op hun rondreizen geen plaatsen en huizen gereed voor hun ontvangst vonden, gelijk ze in onze dagen bestaan. Ook kan het zijn, dat vele arme heiligen geen voldoende middelen hadden om hun verblijf te betalen. Het ontvangen en onderhouden van dezulken was goed en aangenaam voor God. En zulk een gezindheid en praktijk, overeenkomstig vermogen en gelegenheid, zijn zeer gepast in hen, die voorbeelden van alle goede werken moeten zijn. Die de goeden liefheeft, goede mensen en goede dingen, dienaren moeten daarin voorbeelden zijn, dat zal getuigen van hun oprechte godsvrucht en hun gelijkvormigheid aan God en aan hun Meester Jezus Christus. Doe wel aan allen, maar meest aan de huisgenoten des geloofs, zij, die de voortreffelijksten der aarde zijn en in dewelke al onze lust moet wezen. Matig, of voorzichtig, gelijk het woord betekent, een noodzakelijk sieraad voor een dienaar, zowel in zijne bediening als in zijn persoonlijk gedrag. Hij moet een wijs huisverzorger zijn, niet gejaagd, of dwaas, of koppig, maar iemand, die zijn eigen hartstochten en genegenheden goed in toom kan houden. Rechtvaardig in de dingen, die tot het maatschappelijk leven behoren, en zedelijk rechtvaardig, onpartijdig met de mensen omgaande, elk het hem verschuldigde gevende. Heilig in hetgeen den godsdienst betreft, iemand die God eerbiedigt en eert, en een geestelijk en hemels gedrag leidt. Kuis, ingetogen, het komt van een woord dat sterkte betekent, en doelt op iemand die de macht heeft over zijn begeerten en genegenheden, en die ze ook in geoorloofde dingen, zo er een goed doel mee bereikt kan worden, weet te beteugelen en terug te houden. Niets betaamt een dienaar meer dan matig, rechtvaardig, heilig en kuis te zijn, matig ten opzichte van zich zelven, rechtvaardig jegens alle mensen, heilig voor God. Dat zijn de vereisten voor leven en wandel van de dienaren, huiselijk en in het openbaar, ontkennend en bevestigend, wat hij wel en wat hij niet behoort te zijn en te doen.
2. Ten opzichte van de leer:
A. Zijn plicht is: Die vasthoudt aan het getrouwe woord, dat naar de leer is, dicht blijft bij de leer van Christus, het woord Zijner genade, daarmee instemmende overeenkomstig de voorschriften, die hij ontvangen heeft, daaraan vasthoudende in zijn eigen geloof en belijdenis, en in zijn onderwijs aan anderen.
a. Het Woord Gods, in de Schriften geopenbaard, is een getrouw en onfeilbaar woord, het woord van Hem, die de Amen is, de getrouwe en waarachtige Getuige en wiens Geest de schrijvers leidde. De heilige mensen Gods, door den Heiligen Geest gedreven, hebben het gesproken.
b. Dienaren moeten dat vasthouden en voorhouden, dat heilige woord, in hun leer en leven.
Ik heb het geloof behouden, dat was Paulus' troost, 2 Timotheus 4:7, en niet geschroomd den gansen raad Gods te verkondigen, dat was zijn getrouwheid, Handelingen 20:7. B. Het doel daarvan is: opdat hij machtig zij, beide om te vermanen en om de tegensprekers te wederleggen, om anderen te bewegen en te trekken tot het geloof, en om de tegenstanders te overtuigen. Hoe zou hij dit kunnen doen indien hij zelf onzeker en ongestadig was, en niet vasthield aan dat getrouwe woord en die gezonde leer, welke het onderwerp van zijn lering moet zijn, en het middel en de grond waardoor hij moet overtuigen degenen, die tegenspreken? Wij zien hier opgenoemd het grote werk van de bediening: vermanen degenen, die gewillig zijn om hun plicht te kennen en te doen, en wederleggen degenen, die tegenspreken. Die beide dingen moeten gedaan worden door de gezonde leer, dat is, op redelijke en onderrichtende wijze, door schriftuurlijke bewijzen en getuigenissen uit het onfeilbare Woord der waarheid, waarin allen kunnen en moeten berusten en waardoor ze voldaan en overwonnen worden. Dat was de eigenschap, vereist in hen, die Titus ordenen zou.
II. De aanwijzing van den apostel zegt hem nu wie hij moet verwerpen en vermijden: mensen van ander karakter. De vermelding daarvan wordt gebruikt als een reden voor de zorg, die hij had aanbevolen omtrent de eigenschappen der dienaren, waarom die moesten zijn, en alleen moeten zijn, zulke mannen als hij beschreven had. Hij handelt over slechte leraars en slechte hoorders onder hen, in vers 10 en vervolgens.
1. Over slechte leraren.
A. Deze valse leraren worden beschreven. Zij waren ongeregelden, hoofdig en naijverig naar macht, weerbarstig en onhandelbaar (zoals sommigen lezen) zij wilden zich niet onderwerpen aan de tucht en noodzakelijke orde in de gemeente, en verdroegen goed bestier en de gezonde leer niet. IJdelheidsprekers en verleiders van zinnen, zij verbeeldden zich wijs te zijn, maar waren waarlijk dwaas, en daarom veelpraters, die in dwalingen en vergissingen vervielen en er trots op waren, terwijl ze al hun krachten inspanden om ook anderen mee te trekken. Er waren velen van dezulken, inzonderheid die uit de besnijdenis zijn, bekeerden, naar zij voorgaven, tenminste van het Jodendom bekeerd, maar die nu Judaïsme en Christendom dooreenmengden en daardoor een bedorven leer samenstelden. Deze waren de valse leraren.
B. Hier volgt des apostels aanwijzing hoe met hen gehandeld moest worden, vers 11.
Welken men moet den mond stoppen, niet door uitwendige kracht, want daar had Titus de macht niet toe en dat was ook de wijze van het Evangelie niet, maar door weerlegging en overtuiging, door hun hun dwaling aan te tonen, en zelfs niet een uur voor hen te wijken. Zeker, in geval van hardnekkigen tegenstand, wanneer zij den vrede der gemeente zouden verstoren en andere gemeenten bederven, zou de kerkelijke tucht moeten toegepast worden, het laatste middel om het verkeerde te herstellen en het nadeel van velen te voorkomen. Getrouwe dienaren moeten verleiders bijtijds weerstaan, opdat hun dwaasheid moge openbaar worden en zij niet verder toenemen.
C. De redenen daarvoor zijn:
a. De verderflijke gevolgen van hun dwalingen. Zij verkeren gehele huizen, lerende wat niet behoort (namelijk, de noodzakelijkheid der besnijdenis en van het onderhouden van de Mozaïsche wet enz.) Daardoor verkeren zij het Evangelie en de zielen der mensen, niet van enkelen, maar van gehele gezinnen. De apostelen werden ten onrechte ervan beschuldigd, dat zij de gehele wereld in rep en roer brachten, maar van deze valse leraren werd naar waarheid gezegd, dat zij velen tot hun verderf van het ware geloof aftrokken. Dezulken moest de mond gestopt worden, vooral met het oog op:
b. Het lage doel, dat ze met hun gedrag hadden: Om vuil gewins wil. Zij dienden onder voorwendsel van godsvrucht een werelds belang. De geldgierigheid is de wortel van alle kwaad. Zulke moeten voor alles tegengestaan, beschaamd, tegengewerkt worden, door de gezonde leer en de uitspraken der Schrift. Dit ten aanzien van de valse leraars.
III. Ten opzichte van hun aanhang wordt een oude getuigenis omtrent hen aangehaald.
1. Dat is, vers 12. Een uit hen, zijnde hun eigen profeet. Een hunner, een Cretens, niet een der Joden, maar Epimenides, een Grieks dichter, die natuurlijk hen goed kende en van wie men niet denken kan dat hij hen belasteren zou. Hun eigen profeet. Hun dichters, schrijvers van goddelijke waarzeggingen, werden voor profeten gehouden. Velen hunner getuigden tegen de ondeugden van het volk. Aratus, Epimenides en anderen onder de Grieken, Horatius, Juvenalius en Persius onder de Latijnen, hebben veel schoons tegen hun ondeugden gezegd.
2. Hier is de inhoud van zijne getuigenis: Krêtes aei pseustai, kaka thêria, gasteres argai, De Cretensen zijn altijd leugenachtig, kwade beesten, luie buiken. Spreekwoordelijk stonden zij bekend om hun valsheid en leugenachtigheid, de Cretenser spelen, krêtizein, en liegen was hetzelfde. Zij werden bij kwade beesten vergeleken om hun sluwe kwaadaardigheid en woesten aard, en luie buiken genoemd vanwege hun ledigheid en zinnelijkheid, zij waren meer geneigd om te eten dan om te werken en door eerlijk beroep hun brood te verdienen. Zulke schandelijke ondeugden, die zelfs de heidenen elkaar verweten, moesten ver van de Christenen zijn, valsheid, liegen, beestachtige valsheid en wreedheid, zinnelijke lusten, leegloperij en luiheid, zijn zonden, die ook door het licht der rede bestraft worden. En die werden den Cretensen door hun eigen dichters toegeschreven.
3. Hier volgt de bevestiging door den apostel zelf, vers 13. Deze getuigenis is waar. De apostel zag slechts al te veel reden voor deze karakterschets. De aanleg van sommige volken is meer tot ondeugden geneigd dan die van andere. De Cretensen waren over het algemeen zoals zij hier beschreven worden, lui en ontaard, vals en bedrieglijk, de apostel moet het toestemmen. En dus:
4. Hij wijst Titus aan hoe hij met hen handelen moet. Daarom bestraf hen scherpelijk. Paulus schreef aan Timotheus dat hij met zachtheid moest optreden, maar hier beveelt hij Titus scherpelijk te bestraffen. De reden van dit onderscheid kan liggen in het verschil van karakter van Timotheus en Titus, de eerste heeft misschien meer flinkheid in zijn karakter gehad en was daardoor geneigd om met vuur te bestraffen, waarom Paulus hem verzocht het met zachtheid te doen. En de andere was allicht van zachter gemoedsstemming en moest daarom opgewekt worden om scherpelijk te bestraffen. Waarschijnlijk echter moet het verschil gezocht worden in den aanleg van het volk. Timotheus had met betere mensen te doen en moest daarom met zachtheid bestraffen, en Titus was werkzaam onder ruwe en onbeschaafde mensen, en moest die scherpelijk bestraffen. Hun verdorvenheden waren veel en grof, hun zonden werden zonder schaamte of terughouding bedreven, en daarom moest in overeenstemming daarmee met hen gehandeld worden. Er moet in de bestraffing onderscheid gemaakt worden tussen zonden en zonden, sommige zijn grof en kwaadaardig van nature, of in de wijze waarop ze met brutaliteit bedreven worden, tot grote oneer van God en tot gevaar en schade voor de mensen. Er moet ook onderscheid gemaakt worden tussen zondaren en zondaren. Sommigen hebben een zachter en handelbaarder karakter, zijn geschikter om met tederheid bewerkt te worden en zouden door te veel hardheid en strengheid ontmoedigd en weggestoten worden, de anderen zijn harder en stugger, die moeten met snijdende taal tot verbrijzeling en schaamte gebracht worden. Er is wijsheid nodig om de bestraffingen steeds op de beste wijze toe te dienen, Judas 22, 23. Ontfermt u wel eniger, onderscheid makende, maar behoudt anderen door vreze, en grijpt ze uit het vuur. De zonden en verdorvenheden der Cretensen waren menigvuldig, groot en algemeen, daarom moesten zij scherpelijk bestraft worden. Maar opdat zulk een handelwijze niet verkeerd toegepast worde, volgt hier:
5. Opdat zij gezond mogen zijn in het geloof, en zich niet begeven tot Joodse fabelen en geboden der mensen, die zich van de waarheid afkeren, vers 14, 15, dat is opdat zij mogen zijn en zich ook betonen te zijn waarlijk en inderdaad veranderd van zulke ondeugden en levenswijze als waarin deze Cretensen in hun onbekeerden staat leefden, en opdat zij in geen geval, gelijk sommige bekeerden slechts al te gemakkelijk deden, zich begeven tot de Joodse overleveringen en bijgelovigheden van de Farizeeën, welke geschikt zijn om het Evangelie, met zijn gezonde waarheden, geheel te verdraaien.
A. Ook de scherpste bestraffing moet het welzijn van den bestrafte ten doel hebben, zij moet niet toegediend worden uit kwaadwilligheid, of haat, of afkeer, maar uit liefde, zij moet niet dienen om in den bestraffer hoogmoed, hartstocht of enige slechte genegenheid te bevredigen, maar om den schuldige te verbeteren en te hervormen.
B. Boven alles is gezondheid in het geloof begeerlijk en noodzakelijk. Dat is de gezondheid en de levenskracht der ziel, aangenaam voor God, troostrijk voor den Christen, en maakt ons bekwaam om gaarne en getrouw onzen plicht te vervullen.
C. Een goed middel om gezond in het geloof te blijven is het oor af te wenden van fabelen en bespiegelingen der mensen, 1 Timotheus 1:4. Begeef u niet tot fabelen en oneindelijke geslachtsrekeningen, welke meer twistvragen voortbrengen dan stichting Gods, die in het geloof is. En 1 Timotheus 4:7 : Verwerp de ongoddelijke en oudwijfse fabelen, en oefen uzelven in de godzaligheid. Inbeeldingen en geboden van mensen in de verering Gods zijn het tegendeel van geloof en godsvrucht. Joodse ceremoniën en gebruiken, die vroeger goddelijke instellingen waren, zijn nu- nadat de werkelijkheid gekomen is-niet meer dan geboden van mensen, die niet alleen niet in verband staan met het geloof, maar het verkeren, en de mensen afkeren van de waarheid, de zuivere evangelische waarheid en geestelijke aanbidding, door Christus gesteld in plaats van dien uiterlijken dienst onder de wet.
D. Het is een schrikkelijk oordeel om van de waarheid afgekeerd te worden, om Christus voor Mozes te verlaten, de geestelijke aanbidding van het Evangelie uit te ruilen voor de vleselijke geboden van de wet, of de ware goddelijke instellingen en voorschriften voor menselijke uitvindingen en geboden. Wie heeft u betoverd, vroeg Paulus aan de Galatiërs, 3:1, 3, dat gij der waarheid niet gehoorzaam zoudt zijn? Gij, die begonnen zijt in den Geest, eindigt gij nu in het vlees? Na dus het doel van de scherpe bestraffing der bedorven en ondeugende Cretensen te hebben aangetoond, namelijk dat zij gezond zouden zijn in het geloof en zich niet begeven tot Joodse fabelen en menselijke geboden: 6. Geeft Paulus de reden daarvan op, die is de vrijheid, welke wij onder het Evangelie genieten van de wettische voorschriften, en het kwaad en nadeel van een Joodsen geest onder de bedeling des Christendoms. Voor goede Christenen, die gezond zijn in het geloof en er door gereinigd werden, zijn alle dingen rein, vers 15. Voedsel en drank en al zulke dingen, die onder de wet verboden waren, - de onderhouding waarvan sommigen nu nog handhaven willen-zijn nu allen zonder onderscheid rein (geoorloofd en vrij om te gebruiken). Maar den bevlekten en ongelovigen is geen ding rein. Zij misbruiken en veranderen in zonde de dingen, die op zichzelf goed en geoorloofd zijn, zij zuigen vergif uit de dingen, waar de anderen honing uit puren, hun verstand en geweten, de leidende vermogens, zijn bevlekt, een smet rust op alles wat zij doen. Het offer der godlozen is den Heere een gruwel, Spreuken 15:8. De ploeging der godlozen is zonde, Spreuken 21:4, niet op zich zelve, maar door hem, de vleselijke gezindheid van zijn hart drukt het stempel op het werk van zijn hand.
Tegenwerping. Maar zijn deze judese mannen (zoals gij hen noemt) dan geen mensen, die den godsdienst belijden, en goed spreken van God en van Christus, en van de rechtvaardigheid des levens? En moeten zij dan zo scherp beoordeeld worden? Antwoord. Zij belijden dat zij God kennen, maar zij verloochenen Hem met de werken, alzo zij gruwelijk zijn, en ongehoorzaam, en tot alle goed werk ondeugende, vers 16. Er zijn er velen, die met de tong belijden God te kennen, en toch in hun levenswandel Hem verwerpen en verloochenen, hun leven is in tegenspraak met hun belijdenis. Zij komen tot u, gelijk het volk pleegt te komen, en zitten voor uw aangezicht, als Mijn volk, en horen uwe woorden, maar zij doen ze niet, want zij maken liefkozingen met hun mond, maar hun hart wandelt hun gierigheid na, Ezechiël 33:31. Zij zijn gruwelijk en ongehoorzaam en tot alle goed werk ondeugende. De apostel, terwijl hij Titus opdraagt hen scherpelijk te bestraffen, doet het zelf reeds, hij geeft hun zeer harde woorden, maar zeker niet harder dan hun gedrag verdiende en hun lot behoefde. Zij zijn gruwelijk, bdeluktoi, zij verdienen dat God en alle goede mensen de ogen van hen afwenden, als walgelijk en beledigend. En ongehoorzaam, apeitheis, niet voor overtuiging vatbaar en ongelovig. Zij mogen allerlei dingen doen, maar het is niet de gehoorzaamheid des geloofs, niet wat geboden is, en komt niet uit Gods gebod voort. Tot alle goed werk ongeschikt, zonder oordeel en gevoel om enig ding goed te doen. Ziehier den ellendigen toestand van huichelaars, van zulke die een gedaante van godzaligheid hebben, maar zonder haar kracht. Laat ons echter voorzichtig zijn zulk een oordeel over anderen uit te spreken, en zorgvuldig dat het ons niet treffe, dat er niet in ons zij een boos, ongelovig hart om af te wijken van den levenden God. Laat ons oprecht zijn en zonder aanstoot te geven tot den dag van Christus, vervuld met vruchten der gerechtigheid, die door Jezus Christus zijn tot prijs en heerlijkheid van God, Filippenzen 1:10, 11.